Na pewnym etapie kariery każdy z nas dochodzi do ściany. Czujemy, że stoimy w miejscu, brakuje nam inspiracji lub po prostu nie wiemy, jaki kolejny krok postawić. Możemy wtedy błądzić po omacku, uczyć się na własnych, często kosztownych błędach, albo… skorzystać z drogi na skróty. Tą drogą jest właśnie mentoring. Posiadanie mentora – doświadczonego przewodnika, który już przeszedł ścieżkę, na którą my dopiero wchodzimy – to jeden z najpotężniejszych akceleratorów rozwoju zawodowego. To dostęp do unikalnej wiedzy, bezcennych rad i inspiracji, których nie znajdziemy w żadnej książce ani na żadnym kursie. W 2025 roku, w dobie dynamicznych zmian na rynku pracy, rola mentora jest ważniejsza niż kiedykolwiek. Ale gdzie go znaleźć? Jak odważyć się poprosić o pomoc? I jak prowadzić tę relację, by była ona owocna dla obu stron?

Kim jest mentor i dlaczego go potrzebujesz?

Zanim zaczniesz poszukiwania, musisz zrozumieć, kim tak naprawdę jest mentor. To nie jest coach, który zadaje pytania, byś sam znalazł odpowiedź. To nie jest też szef, który wydaje polecenia. Mentor to doświadczony praktyk, ekspert w swojej dziedzinie, który dobrowolnie zgadza się dzielić swoją wiedzą, doświadczeniem i siecią kontaktów, by wspierać rozwój mniej doświadczonej osoby (mentee). To Twój zaufany doradca, który pomoże Ci spojrzeć na problemy z innej perspektywy, wskaże potencjalne pułapki i pomoże Ci uniknąć błędów, które sam kiedyś popełnił. Dobra relacja mentorska opiera się na zaufaniu, szacunku i obustronnym zaangażowaniu. Mentor daje swój czas i wiedzę, a Ty – chęć do nauki, otwartość i determinację do działania.

Gdzie szukać mentora? Twoja mapa poszukiwań

Znalezienie odpowiedniego mentora wymaga proaktywności. Rzadko kiedy ktoś sam zapuka do Twoich drzwi z ofertą pomocy. Musisz sam/a wyjść z inicjatywą. Gdzie warto szukać?

• W Twoim miejscu pracy: To najprostsze i często najbardziej naturalne środowisko. Poszukaj w swojej firmie doświadczonych menedżerów lub starszych specjalistów (niekoniecznie z Twojego bezpośredniego zespołu), których podziwiasz za ich wiedzę, styl pracy i ścieżkę kariery. Wiele korporacji posiada formalne programy mentoringowe – dowiedz się w dziale HR, czy Twoja firma oferuje taką możliwość.
• Na LinkedIn: To potężne narzędzie do networkingu. Obserwuj liderów i ekspertów w swojej branży. Angażuj się w dyskusje pod ich postami, komentuj ich artykuły. Gdy już zbudujesz zalążek relacji, możesz spróbować napisać spersonalizowaną wiadomość.
• Na konferencjach i wydarzeniach branżowych: To idealna okazja, by poznać ludzi „na żywo”. Po interesującej prelekcji podejdź do prelegenta, zadaj pytanie, wyraź uznanie. To może być początek ciekawej znajomości.
• W ramach formalnych programów mentoringowych: W Polsce działa coraz więcej organizacji i platform, które profesjonalnie łączą mentorów z mentee. Sprawdź takie inicjatywy jak Fundacja Liderek Biznesu, Vital Voices (dla kobiet) czy platformy online takie jak Mentiway. To świetna opcja, ponieważ trafiasz na ludzi, którzy już zadeklarowali chęć dzielenia się wiedzą.
• Wśród absolwentów Twojej uczelni: Wiele uczelni prowadzi programy mentorskie, łącząc doświadczonych absolwentów ze studentami i młodymi absolwentami.

Jak poprosić o mentoring? Sztuka pierwszego kontaktu

To moment, który paraliżuje najwięcej osób. Obawiamy się odmowy lub tego, że wyjdziemy na natrętnych. Kluczem jest dobre przygotowanie i okazanie szacunku dla czasu drugiej osoby. Kiedy już zidentyfikujesz potencjalnego mentora, nie pisz ogólnikowego maila „czy zostanie Pan/Pani moim mentorem?”. Zamiast tego:

1. Bądź konkretny/a: Wyjaśnij, dlaczego piszesz właśnie do tej osoby. Odwołaj się do jej konkretnego osiągnięcia, artykułu czy wystąpienia, które Cię zainspirowało.
2. Pokaż, że odrobiłeś/aś pracę domową: Udowodnij, że znasz profil zawodowy tej osoby i wiesz, w czym mogłaby Ci pomóc. Określ 2-3 konkretne obszary, w których szukasz wsparcia (np. „Chciałbym rozwinąć swoje umiejętności w zakresie zarządzania projektami IT i z Pana/Pani doświadczeniem w tej dziedzinie…”).
3. Zaproponuj konkretną, małą prośbę: Zamiast prosić o regularny mentoring, zacznij od mniejszego kroku. Zaproponuj krótką, 15-20 minutową rozmowę online lub „wirtualną kawę”, byś mógł/mogła zadać kilka pytań. To znacznie mniej zobowiązujące i łatwiejsze do zaakceptowania.
4. Podkreśl, że szanujesz jej/jego czas: Zaznacz, że zdajesz sobie sprawę z napiętego grafiku i dostosujesz się do dostępności tej osoby.

Jak efektywnie korzystać z relacji mentorskiej?

Zdobycie mentora to dopiero połowa sukcesu. Teraz musisz zadbać o to, by ta relacja była owocna. Pamiętaj, że to Ty, jako mentee, jesteś „kierowcą” tej relacji. Przychodź na każde spotkanie przygotowany/a, z konkretnymi pytaniami i problemami do omówienia. Rób notatki i, co najważniejsze, wdrażaj w życie otrzymane rady. Pokaż, że traktujesz tę relację poważnie. Regularnie informuj mentora o swoich postępach i dziękuj za jego czas i wskazówki. Bądź otwarty/a na feedback, nawet jeśli jest on krytyczny. Pamiętaj, że celem mentora jest pomóc Ci się rozwinąć, a nie tylko prawić komplementy.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy za mentoring się płaci? Tradycyjny, nieformalny mentoring jest relacją bezpłatną, opartą na chęci dzielenia się wiedzą. Istnieją jednak również płatne programy i platformy, gdzie mentorzy oferują swój czas i ekspertyzę w ramach usługi komercyjnej.

2. Jak często powinienem spotykać się z mentorem? Nie ma jednej reguły. Na początku relacji warto ustalić zasady. Dobrą praktyką są regularne spotkania, np. raz w miesiącu lub raz na kwartał, trwające 45-60 minut. Ważniejsza od częstotliwości jest regularność i dobre przygotowanie do każdego spotkania.

3. Co zrobić, jeśli potencjalny mentor mi odmówi? Nie zrażaj się! Doświadczone osoby są często bardzo zajęte i mogą po prostu nie mieć czasu na dodatkowe zobowiązania. Podziękuj za odpowiedź i spróbuj ponownie za kilka miesięcy lub poszukaj innej osoby. Odmowa rzadko kiedy jest osobista.